โรคไข้ปวดข้อยุงลาย หรือโรคชิคุนกุนยา เป็นโรคติดเชื้อไวรัสชิคุนก ุนยาที่มียุงลายสวนและยุงลายบ้านเป็นพาหนะนำโรคมีอาการ คล้ายไข้เลือดออกแต่ต่างกัน ที่ไม่มีการรั่วของพลาสมาออกนอกเส้นเลือด จึงไม่พบผู้ป่วยที่มีอาการร ุนแรงมากจนถึงมีการช็อก พบครั้งแรกที่ประเทศแทนซาเนีย ในปี พ.ศ. 2495 ชื่อโรคนี้มาจากภาษาสวาฮิลี  หมายถึง “เจ็บจนตัวงอ” ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงสภาพคน ไข้ที่เจ็บปวดจากโรคนี้

การติดต่อของโรค 
มียุงลายสวนและยุงลายบ้านเป ็นพาหนะนำโรค เมื่อยุงลายตัวเมียกัดและดู ดเลือดผู้ป่วยที่อยู่ในระยะ ไข้สูง ซึ่งเป็นระยะที่มีไวรัสอยู่ ในกระแสเลือด ไวรัสจะเข้าสู่กระเพาะยุงแล ะเพิ่มจำนวนมากขึ้นแล้วเดิน ทางเข้าสู่ต่อมน้ำลาย เมื่อยุงไปกัดคนอื่นก็จะปล่ อยเชื้อไปยังคนที่ถูกกัด ทำให้คนนั้นติดโรคได้

อาการและอาการแสดง
ผู้ป่วยจะมีไข้สูงฉับพลัน มีผื่นแดงขึ้นตามร่างกายอาจ มีอาการคันร่วมด้วย มีตาแดง แต่ไม่ค่อยพบจุดเลือดออกในตาขาว ในเด็กจะมีอาการไม่รุนแรงเท่าในผู้ใหญ่ ในผู้ใหญ่อาการที่เด่นชัดคือ ปวดข้อ จะเป็นที่ข้อเล็ก ๆ เช่น ข้อมือ ข้อเท้า บางครั้งขยับข้อไม่ได้ อาการจะหายภายใน 1 - 12 สัปดาห์ บางรายอาการข้อจะอยู่ได้นานเป็นเดือนหรือเป็นปี ไม่พบผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรงถึงช็อกซึ่งแตกต่างจากโรคไข้เลือดออก

การรักษา
โรคนี้มักหายเองและยังไม่มียารักษาเฉพาะโรค การรักษาที่ให้ผลดีที่สุดในตอนนี้คือรักษาตามอาการ

การป้องกัน
ไม่ให้ยุงกัดโดยการใช้สารทาป้องกันยุง นอนในมุ้ง ทำลายแหล่งเพราะพันธุ์ยุงลาย กำจัดลูกน้ำปิดฝาโอ่งให้สนิท ปรับปรุงสิ่งแวดล้อมไม่ให้เป็นแหล่งเพาะพันธุ์ เช่น ปล่อยปลากินลูกน้ำ ใช้ทรายกำจัดลูกน้ำที่มีฟอสกำจัดลูกน้ำ ใช้น้ำผสมฟองสบู่หรือสารเคมีพ่นฆ่ายุงตัวเต็มวัย และใช้ครีมทากันยุง

( สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม สำนักงานโรคติดต่อนำโดยแมลง โทรศัพท์ 0-2590-3103-5, 0-2590-3114)